انصارى ، « 1 » امام راحل ، « 2 » و آيت‌الله خوئى - « 3 » ماضى بودن شرط نيست و به فعل مضارع - مثل « أبيعك هذا بكذا » ، « أتزوجك على كذا » - و فعل امر - مثل « اشتر منى بكذا » ، « زوّجينى نفسك » - نيز جايز است . دلايل قول مشهور 1 . ادعاى شهرت فتوائيه . « 4 » پاسخ : شهرت فتوائيه حجت نيست . 2 . ادعاى اجماع . « 5 » پاسخ : اوّلًا مسأله اجماعى نيست ؛ ثانياً اجماع منقول حجت نيست ؛ ثالثاً بر فرض كه حجت باشد يا حتى اجماع محصّل داشته باشيم به احتمال زياد مدركى است و اجماع تعبّدى به مناط كشف قطعى از رضايت معصوم نيست تا ارزشمند باشد . 3 . فعل ماضى صريح در انشاست ولى فعل مضارع به وعده دادن شبيه‌تر است . انشاى فعل امر هم در حقيقت استدعا و تقاضاى معامله است نه اين كه انشاى معامله باشد . پاسخ : قبول نداريم كه ماضى صريح در انشا باشد بلكه اين نيز در دو مقام اخبار و انشا استعمال مىشود « 6 » و براى ارادهء انشا نياز به قرينه - حاليه و مقاميه و مانند آن - دارد . همان‌طور كه مضارع و امر - براى دلالت بر انشاى عقد - محتاج به قرينه مىباشند .

--> ( 1 ) . المكاسب ، ج 3 ، ص 139 . ( 2 ) . كتاب البيع ، ج 1 ، ص 329 . ( 3 ) . مصباح الفقاهه ، ج 3 ، ص 41 . ( 4 ) . المكاسب ، ج 3 ، ص 138 . ( 5 ) . تذكرة الفقهاء ، ج 10 ، ص 8 . ( 6 ) . گاهى با صيغة « بعت » از فروختن قبلى خبر مىدهد و گاهى در مقام انشاى بيع برآمده و به خود آن ، معامله را واقع مىسازد . .